محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )

1919

تاريخ الطبرى ( فارسي )

سخن از جنگها كه در اين سال بود و كارهاى ديگر ابو جعفر گويد : به گفتهء ابن اسحاق ، مصر به سال بيستم گشوده شد ابو معشر نيز گويد كه مصر به سال بيستم گشوده شد و سالار آن عمرو بن عاص بود . به گفتهء ابو معشر اسكندريه به سال بيست و پنجم گشوده شد . اما به گفتهء واقدى فتح مصر و اسكندريه به سال بيستم بود . به پندار سيف مصر و اسكندريه به سال شانزدهم گشوده شد . سخن از فتح مصر و فتح اسكندريه ابو جعفر گويد : اختلاف سرگذشت نويسان را در بارهء سال فتح مصر و اسكندريه ياد كرديم . اينك حكايت فتح آن را بگوييم و اينكه به دست كى بود : ابن اسحاق گويد : وقتى عمر از شام فراغت يافت به عمرو بن عاص نوشت كه با سپاه خويش سوى مصر رود و او برفت و به سال بيستم باب اليون را گشود . ابو جعفر گويد : در باب فتح اسكندريه خلاف هست ، بعضىها گفته‌اند به سال بيست و پنجم و سال دوم خلافت عثمان گشوده شد و عامل آن عمرو بن عاص بود . يكى از مردم مصر بنام قاسم بن قرمان به نقل از زياد بن جزء زبيدى كه هنگام فتح مصر و اسكندريه جزو سپاه عمرو بن عاص بوده گويد : اسكندريه را در ايام خلافت عمر بن خطاب به سال بيست و يكم يا بيست و دوم گشوديم . گويد : و چون باب اليون را گشوديم از دهات روستايى كه ما بين آنجا و اسكندريه بود يكايك گذشتيم تا به بلهيب رسيديم كه از دهكده هاى روستا بود و آن را دهكدهء رنس نيز مىگفتند و اسيران ما به مدينه و مكه و يمن رسيده بود .